Kamboçya'daki antik Angkor Thom kraliyet sarayı kompleksinin altında, 12. yüzyıla tarihlenen gelişmiş bir su tahliye ve depolama sistemi ile üzerinde günlük yaşam sahnelerinin işlendiği nadir taş oymalar keşfedildi [1]. Apsara Ulusal Otoritesi arkeologları tarafından yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan bu anıtsal altyapı, Khmer İmparatorluğu'nun zirve dönemi olan Kral VII. Jayavarman saltanatındaki mühendislik dehasını ve saray yaşamını doğrudan gözler önüne sermesi açısından büyük önem taşıyor.
Saray Duvarlarının Altındaki Mühendislik Harikası
Araştırmacılar, saray kompleksinin içinde yer alan ve '11 Numaralı Havuz' olarak adlandırılan 65 metre uzunluğunda ve 30 metre genişliğindeki büyük bir su deposuna odaklandı. Yapılan kazılarda, saray duvarlarının tabanında toplam altı su çıkışına sahip üç antik drenaj sistemi tespit edildi [3]. Bu sistemlerin, muson yağmurları sırasında saray avlusunda biriken suları dışarıdaki hendeğe tahliye etmek üzere tasarlandığı anlaşıldı. Yaklaşık 3,5 metre derinliğe ulaşan tortu tabakaları, sistemin zamanla doğal etkenler ve bitki örtüsünün büyümesi nedeniyle toprak altında kaldığını gösteriyor.
Taşlara Kazınan Günlük Yaşam Sahneleri
Keşfin en heyecan verici yönlerinden biri, havuzun batı duvarında bulunan detaylı kabartmalar oldu. Bu taş oymalar, nehirde kayık kullanan insanları, balıkları ve çeşitli su canlılarını tasvir ediyor. Dönemin sosyal ve kültürel yaşamına dair nadir bir pencere açan bu sanatsal çalışmalar, Khmer halkının doğayla ve suyla olan yakın ilişkisini belgeliyor. Angkor Wat gibi devasa tapınakların inşasında kullanılan mühendislik becerisi, bu su sistemlerinde de kendini gösteriyor [2].
Antik Ağ Yeniden Canlandırılacak
Apsara Otoritesi, hem bu fiziksel kalıntıları korumak hem de antik su sistemini kısmen işlevsel hale getirmek için restorasyon projeleri hazırlıyor. Planlanan çalışmalar kapsamında, drenaj sisteminin orijinal işlevine kavuşturulması hedefleniyor. Böylece, her yıl yağış sezonunda saray kalıntılarında meydana gelen su baskınlarının önüne geçilmesi ve bu tarihi mirasın gelecek nesillere güvenle aktarılması amaçlanıyor.
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Ancient royal water system discovered beneath Angkor Thom
- [2] Ancient royal water system discovered beneath Angkor Thom
- [3] Recent Discovery: The archaeological team from Apsara National ...
Görsel & Haber Kaynak: Ancient-origins / ancient-origins.net