Araştırmacılar, Atlas Okyanusu'nun derinliklerinde, Orta Atlantik Sırtı'nın batısındaki bir su altı dağının zirvesinde, Dünya üzerindeki diğer hiçbir oluşuma benzemeyen 'Kayıp Şehir' (Lost City) adlı devasa bir hidrotermal alan keşfetti [1]. Deniz seviyesinin 700 metre altında yükselen bu karbonat kuleler, oksijensiz ve güneş ışığı almayan aşırı koşullarda yaşamın nasıl başlayıp gelişebileceğini gösteren, gezegenimizin bilinen en uzun ömürlü hidrotermal sistemi olması açısından büyük önem taşıyor.
Poseidon Kulesi ve Kimyasal Mucize
Bu su altı manzarasında, yükseklikleri birkaç santimetreden başlayıp 60 metreye kadar ulaşan kalsit kuleler yer alıyor. Bölgenin en görkemli yapısı olan ve 'Poseidon' adı verilen devasa kule, jeolojik kararlılığın ve biyolojik çeşitliliğin bir simgesi kabul ediliyor. Tipik 'kara bacalardan' farklı olarak bu sistem, deniz suyunun manto kayalarıyla reaksiyona girmesi sonucu 100 kat daha fazla hidrojen ve metan üretiyor. Bu benzersiz kimyasal reaksiyon, güneş ışığına ihtiyaç duymadan mikrobiyal toplulukların beslenmesini sağlıyor.
Aşırı Koşullarda Yaşayan Ekosistem
Kayıp Şehir, 40 dereceye ulaşan sıcaklıklara ve muazzam basınca rağmen adeta yaşam fışkıran bir mikrokozmos barındırıyor. Karbonat bacaların yüzeyleri; salyangozlar, kabuklular, yengeçler, karidesler ve deniz kestaneleri gibi hidrokarbonlarla beslenen canlılar için korunaklı bir yuva görevi görüyor. Bilim insanları, bu kararlı ve uzun ömürlü ekosistemin, diğer gezegenlerdeki olası yaşam formlarını anlamak için de eşsiz bir model sunduğunu belirtiyor.
Su altındaki bu büyüleyici jeolojik yapılar, insanlık tarihinin sular altında kalmış antik kentlerini de akıllara getiriyor. Örneğin, Kırgızistan'daki Issyk-Kul Gölü'nün derinliklerinde keşfedilen ve 15. yüzyıldaki bir depremle sulara gömülen İpek Yolu şehri [5], insan elinden çıkma su altı arkeolojisinin en önemli örneklerinden birini oluşturuyor. Benzer şekilde, Türkiye'deki Juliopolis antik kentinin sular altındaki kalıntıları da geçmişin gizemlerini günümüze taşıyor [6]. Ancak okyanusun derinliklerindeki Kayıp Şehir, insanlık tarihinden çok daha eski, doğrudan yaşamın kökenine uzanan biyolojik bir miras sunuyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [2] [3].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Учени откриха изгубен подводен град, различен от всеки друг на ...
- [2] Археолози откриха древно съкровище в библейски град, свързан ...
- [3] Archaeologists find traces of real life Atlantis sunken city hidden ...
- [5] Archeologists discover an Atlantis-like metropolis at the bottom of a lake | New York Post
- [6] Archaeologists Discovered the Hidden History of an Underwater ...
Görsel & Haber Kaynak: Actualno / actualno.com