Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast yakınlarındaki Ballynahatty bölgesinde, yaklaşık 4.000 yıllık daha önce bilinmeyen bir taş çemberi ve nadir bir bronz ok ucu keşfedildi. Queen's University Belfast öğrencileri ile yerel okul çocuklarının ortaklaşa yürüttüğü kazılarda ortaya çıkarılan bu bulgular, bölgenin tarih öncesi ritüel geçmişine ışık tutması ve yerel toplulukları ortak bir kültürel mirasta buluşturması açısından büyük önem taşıyor.
Havadan tespit edilen izler
Kazı başkanı Brian Sloan liderliğindeki ekip, bölgedeki hava fotoğraflarını incelerken ekinler üzerindeki dairesel izleri fark etti. Bu izlerden yola çıkılarak açılan küçük bir deneme açması, kısa sürede büyük bir keşfe dönüştü [1]. Ballynahatty, İrlanda'nın en büyük dairesel toprak anıtlarından biri olan 'Giant's Ring' (Devin Halkası) ile tanınan tarih öncesi bir ritüel alanı. Araştırmacılar, keşfedilen taş çemberinin 19. yüzyılda tarım arazisi açmak isteyen yerel çiftçiler tarafından söküldüğünü, ancak taşların geride bıraktığı izlerin yapının varlığını kesinleştirmeye yettiğini belirtiyor. Benzer taş çemberi yapıları, Britanya Adaları'nın genelinde tarih öncesi dönemlerin en gizemli ritüel alanları olarak biliniyor [2].
Gizemli bronz ok ucu
Kazılarda taş çemberinin yanı sıra Tunç Çağı'na ait son derece nadir bir bronz ok ucu da bulundu. Büyük bronz mızrak uçlarının minyatür bir versiyonunu andıran bu eserin İrlanda genelinde doğrudan bir benzeri bulunmuyor. Benzer örneklerin İngiltere'nin yanı sıra Fransa, İspanya ve Ukrayna gibi kıta Avrupası ülkelerinde görüldüğünü belirten Sloan, bu durumun tarih öncesi dönemdeki ticaret ve göç ağlarına dair henüz çözülememiş yeni bir hikayeye işaret ettiğini vurguluyor.
Ortak mirasın gücü
Toplum Arkeolojisi Programı kapsamında yürütülen kazılar, sadece akademik bir çalışma olmanın ötesinde yerel halkı ve çocukları bir araya getiriyor. Bölgedeki bölünmüş geçmişe dikkat çeken uzmanlar, bu tür arkeolojik keşiflerin geçmişin tek bir tarafa değil, herkese ait olduğunu göstermek için eşsiz bir fırsat sunduğunu ifade ediyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [3].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] [PDF] theories of pre-Columbian contact in science and society, 1860–1920
- [2] India Live (@indialivenet) • Instagram photos and videos
- [3] News | Arts in Education
Görsel & Haber Kaynak: Rte / rte.ie