Çin'in güneyindeki Guangzhou kentinde yapılan arkeolojik kazılarda, Doğu Asya'da pirinç üretildiğine dair en eski fiziksel kanıtlar keşfedildi [6]. Pekin Üniversitesi'nden arkeolog Hongyan Xiao liderliğindeki bir ekibin antik bir metal atölyesinde bulduğu 80 adet pota, bölgedeki metalürji tarihini kökten değiştiriyor [6]. Bu keşif, daha önce arkeolojik olarak en erken 16. yüzyıla tarihlendirilen pirinç üretim teknolojisinin, aslında Han Hanedanlığı (M.S. 25–220) dönemine kadar uzandığını ortaya koyuyor.
Antik atölyedeki mikroskobik izler
Arkeologlar tarafından incelenen metal işleme atölyesinde, metal eritme işlemlerinde kullanılan 80 adet kil pota gün yüzüne çıkarıldı [6]. Laboratuvarda gerçekleştirilen hassas analizler sonucunda, bu potaların iç yüzeylerinde bakır ve çinkonun birleşimiyle oluşan mikroskobik pirinç damlacıkları tespit edildi [6]. Antik Çin yazılı kaynakları, pirinç alaşımının üretiminden en erken 10. yüzyılda bahsetse de, bu bulgular teknolojinin çok daha eski olduğunu kanıtlıyor [6].
Han Hanedanlığı'nın teknolojik mirası
Han Hanedanlığı dönemi, Çin coğrafyasında büyük bir ekonomik refahın ve teknolojik atılımların yaşandığı bir çağ olarak bilinir [2]. Bu dönemde yükselen yeni bürokratik elit sınıf, sanatsal ve endüstriyel üretimi teşvik ederek metalürji gibi alanlarda büyük ilerlemeler kaydedilmesini sağlamıştı [3]. Guangzhou'da bulunan pirinç kalıntıları da bu dönemin gelişmiş üretim kapasitesini doğrudan yansıtıyor.
Pirinç elde etmek için bakır ile çinkonun hassas bir ısı dengesinde eritilmesi gerekir. Çinkonun düşük kaynama noktası nedeniyle antik dönemde pirinç üretimi oldukça zorlu bir zanaattı. Guangzhou'daki bulgular, Han Hanedanlığı dönemi ustalarının bu karmaşık kimyasal süreci başarıyla kontrol edebildiğini gösteriyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [1].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] News - War Damages Syria’s Archaeological Heritage - Archaeology Magazine
- [2] Han China’s Portable Pigpens and Penthouses - Archaeology Magazine
- [3] Han China’s Portable Pigpens and Penthouses - Archaeology Magazine
- [6] News - Crucibles Contain Earliest Evidence of Brass Production in East Asia - Archaeology Magazine
Görsel & Haber Kaynak: Archaeology / archaeology.org