Şanlıurfa'da yer alan ve tarihin sıfır noktası olarak kabul edilen Göbeklitepe'nin kuzey kesiminde ilk kez başlatılan arkeolojik kazılarda, neolitik döneme ait devasa kamusal yapılar ve kulübeler keşfedildi. Bugüne kadar güney ve batı bölgelerinde yoğunlaşan araştırmaları ilk defa kuzey alanına taşıyan bu çalışma, insanlığın yerleşik hayata geçiş evresindeki mimari ve sosyal organizasyon şemasını bütünüyle değiştirebilecek yeni veriler sunması açısından büyük önem taşıyor.
Kuzey Sektöründe İlk Jeomanyetik Taramalar
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında, Göbeklitepe'nin kuzeyinde yaklaşık 80'e 70 metre büyüklüğündeki yeni bir alanda çalışmalar yoğunlaştırıldı [1]. Bölgede gerçekleştirilen ilk yüzey taramaları ve jeomanyetik ölçümler, toprak altında büyük boyutlarda kamusal yapılar ile kulübelerin bulunduğunu ortaya koydu [2]. Uzmanlar, bu jeofizik verilerin neolitik toplulukların mekansal organizasyonuna dair ezber bozan ipuçları barındırdığını belirtiyor.
MÖ 8 Binli Yılların Dörtgen Planlı Yapıları
Kuzey kesimindeki kazıların ilk aşamasında, Göbeklitepe'nin ikinci evresine yani yaklaşık olarak MÖ 8 binli yıllara tarihlenen dörtgen planlı yapılar açığa çıkarıldı [3]. Şimdiye kadar koruma çatılarıyla örtülen güney ve batı höyüklerindeki yuvarlak planlı tapınak mimarisinden farklı olan bu dörtgen yapılar, yerleşimin kronolojik gelişimini ve mimari dönüşümünü gözler önüne seriyor. Bakanlık yetkilileri, alanda kazı, restorasyon ve koruma çalışmalarının eş zamanlı olarak bütüncül bir yaklaşımla sürdürüldüğünü ifade ediyor.
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Tarihin sıfır noktasında yeni keşif heyecanı
- [2] Harran Üniversitesi'nden Vox Humanis'e Gurur Buluşması
- [3] Eyyübiye'de 52 Kişilik Alım Tartışması Büyüyor
Görsel & Haber Kaynak: Sabah / sabah.com.tr