Gölyazı kazıları, Bursa’nın antik kimliğini yeniden inşa ediyor

Yazar:

Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği 'Arkeoloji Gündemi' söyleşisinde, Prof. Dr. Derya Şahin, Bursa’nın Gölyazı (Apollonia ad Rhyndacum) kazılarından gelen son bulguları paylaştı. 2025 kazı sezonunda Zambaktepe Tiyatrosu ve Demeter Kutsal Alanı’nda mimari süslemeler, boyalı sıvalar ve günlük yaşam objeleri gibi önemli eserler gün yüzüne çıkarıldı.

Gölyazı kazıları, Bursa’nın antik kimliğini yeniden inşa ediyor
Görsel: Bursatv

Arkeolojik Derin Analiz

Bursa’nın Nilüfer ilçesine bağlı Gölyazı mahallesinde (eski adıyla Apollonia ad Rhyndacum) yürütülen kazı çalışmaları kapsamında, 2025 sezonunda elde edilen buluntular, bölgenin antik dönemden günümüze uzanan kültürel sürekliliğini ortaya koyuyor. Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Ortaçağ Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin, Nilüfer Belediyesi’nin Pancar Deposu’nda düzenlenen “Arkeoloji Gündemi” söyleşisinde, özellikle Zambaktepe Tiyatrosu ile Demeter Kutsal Alanı’ndaki yeni kazı verilerini aktardı [1][2]. Şahin, arkeolojinin yalnızca geçmişe dair kayıt tutmakla kalmadığını, aynı zamanda “yer duygusunu inşa ettiğini ve kente kimlik kazandırdığını” vurguladı. Kenti, “sosyal ve ekonomik katmanların üst üste biriktiği canlı bir organizma” olarak tanımlayan Şahin, kazı çalışmalarının bu organizmanın DNA’sını çözmeye katkı sunduğunu belirtti [3][4]. Kazı süreçlerinde modern teknolojinin aktif olarak kullanıldığını kaydeden Şahin, bu yaklaşım sayesinde elde edilen hassas verilerin, Bursa’nın tarihsel derinliğiyle günümüz kentsel dokusunu birbirine bağlayan güçlü bir köprü işlevi gördüğünü ifade etti. Gölyazı, Marmara Bölgesi’nde, Uludağ’ın güney eteklerinde, İznik Gölü’nün kuzeybatı kıyısında yer alan tarihi bir yarımada konumundadır [5]. Buluntular arasında mimari süslemeler, boyalı sıvalar, antik sikkeler ve gündelik yaşamla ilgili objeler yer alıyor. Ancak bu eserlerin tarihlendirilmesi ve işlevsel yorumları henüz tamamlanmamış durumda. Haberde aktarıldığı kadarıyla, kazı ekibi bu verilerin kapsamlı analizlerle değerlendirilmesini planlıyor [6].

Kritik Bulgular

  • 2025 kazı sezonunda Gölyazı’daki Zambaktepe Tiyatrosu ve Demeter Kutsal Alanı’nda mimari süslemeler, boyalı sıvalar, antik sikkeler ve gündelik yaşam objeleri gün yüzüne çıkarıldı.
  • Kazı çalışmaları Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Ortaçağ Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin başkanlığında yürütülüyor.
  • Kazı süreçlerinde ileri teknoloji kullanılarak elde edilen bilimsel veriler, antik yerleşimin kentsel ve kültürel katmanlarının anlaşılmasına katkı sağlıyor.

Tarihsel Bağlam

Gölyazı, antik dönemde Apollonia ad Rhyndacum adıyla bilinen bir liman kentiydi. Alan, 19. yüzyılda ilk kez William Hamilton tarafından ziyaret edilmiş, ardından 1888’de Le Bas ve Reinach tarafından ilk plan ve kalıntı çizimleri yayımlanmıştır. Bu tarihler, bölgenin modern arkeolojik incelemelerinin başlangıcı olarak kabul edilir [5]. 2016 yılından itibaren Uludağ Üniversitesi ekibi tarafından sistemli kazılar başlatılmış ve yerleşimin Hellenistik dönemden Osmanlı dönemine kadar uzanan çok katmanlı yapısı belgelenmeye çalışılmıştır [7].

Benzer Keşifler

  • Silk Workshop in Gölyazı: Aynı bölgede daha önce 19. yüzyıldan kalma bir ipek atölyesi keşfedilmişti. Bu bulgu, Bursa’nın Osmanlı’dan günümüze uzanan ipek üretimi geleneğini antik dönemle bağlantılı kılma çabasını destekliyor.

Arkeolog Notu

Gölyazı kazıları, sadece eser çıkarma amacı gütmüyor; kentin tarihsel katmanlarını bugünkü kentsel kimlikle ilişkilendirme çabası taşıyor. Prof. Dr. Şahin’in vurguladığı gibi, arkeoloji burada bir aidiyet aracı olarak işlev görüyor. Ancak buluntuların tarihsel yorumları henüz nihai değil. Özellikle boyalı sıvaların hangi döneme ait olduğu veya Demeter Kutsal Alanı’nın kullanım sürekliliği gibi sorular, laboratuvar analizlerine bağlı. Bu nedenle 2025 sezonu bulguları, kesin sonuçlardan çok, yeni araştırma sorularının kapılarını açıyor [3][6].

Kaynaklar

Görsel & Haber Kaynak: Bursatv / bursatv.com.tr