Güney Afrika'da yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, sıcak iklim koşullarının antik DNA'yı tamamen yok ettiği yönündeki yaygın inanışı yıktı. Bölgedeki bir antilop fosilinden elde edilen 50 bin yıllık DNA, sıcak coğrafyalarda genetik materyalin korunma sınırlarını yeniden tanımlayarak Afrika'nın evrimsel geçmişine ışık tutuyor. Quaternary Science Reviews dergisinde yayımlanan bu keşif, bölgedeki hayvanların ve ilk insanların genetik tarihini anlamak için yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Sıcak İklime Meydan Okuyan Genler
Normal şartlarda yüksek sıcaklıklar DNA'nın bozulma sürecini hızlandırdığı için, bugüne kadar yapılan genetik araştırmaların büyük kısmı soğuk iklim bölgelerinde yoğunlaşmıştı. Bu durum, insanlığın ve birçok memeli türünün beşiği olan Afrika'daki genetik geçmişin karanlıkta kalmasına neden oluyordu. Ancak araştırmacılar, Güney Afrika'dan toplanan 144 fosil örneğini inceleyerek bu tabuyu yıktı. Yapılan analizlerde, örneklerin yüzde 45'inde antik DNA, yüzde 35'inde ise kemiğin ana proteini olan kolajen başarıyla tespit edildi.
Evrimsel Bağlar Yeniden Kuruluyor
İncelenen örneklerin büyük kısmı 11 bin 700 yıldan daha genç hayvanlara ait olsa da, Geç Pleistosen dönemine tarihlenen dört eski fosilde de özgün antik DNA kalıntılarına ulaşıldı. Elde edilen genetik veri miktarı az olsa da, bilim insanlarının türler arasındaki evrimsel ilişkileri tanımlamasına yetti. Araştırmacılar, daha fazla örnekle son buzul çağında Afrika genelindeki hayvan popülasyonlarının nasıl göç ettiğini, karıştığını ve değiştiğini haritalandırmayı hedefliyor.
Antik Genetik Devriminin Yeni Halkası
Son yıllarda arkeoloji dünyasında yaşanan teknolojik gelişmeler, organik kalıntılardan genetik veri elde etme konusunda adeta bir devrim yaratıyor [2]. Bilim insanları, sadece kemik ve dişlerden değil, tortulardan ve hatta milyonlarca yıllık fosilleşmiş yumurta kabuğu proteinlerinden bile geçmişin izini sürebiliyor [1]. Rusya'nın dondurucu tundralarından Afrika'nın sıcak savanlarına kadar uzanan bu genetik araştırmalar, yeryüzündeki yaşamın evrimini doğrudan incelememize olanak tanıyor [3]. Güney Afrika'da elde edilen bu son bulgular, sıcak bölgelerdeki arkeolojik alanların da insanlık ve doğa tarihi için devasa birer genetik arşiv olabileceğini gösteriyor.
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Ancient eggshell protein breaks through DNA time barrier | Geology Page
- [2] Archaeologists in ‘ancient DNA revolution’ as technology breakthrough 'rewrites history' | World | News | Express.co.uk
- [3] In Russia, an Ancient DNA Researcher Rewrites the Past - Archaeology
Görsel & Haber Kaynak: Archaeologymag / archaeologymag.com