İspanya'nın kuzeydoğusundaki Coves del Fem kaya sığınağında yürütülen arkeolojik kazılarda, bölgedeki son avcı-toplayıcı topluluklar ile ilk yerleşik tarım toplumları arasındaki geçiş sürecini aydınlatan benzersiz kalıntılar keşfedildi. Katalonya bölgesinde yer alan bu önemli sığınak, avcılıktan tarıma geçişin yaşandığı kritik döneme ait kesintisiz bir tabakalaşma sunması nedeniyle Avrupa arkeolojisi için büyük bir önem taşıyor.
Binlerce Yıllık Kesintisiz Yaşam
Barselona Özerk Üniversitesi tarafından 2013 yılından bu yana yürütülen kazı çalışmalarında, milattan önce 6000 ile 4500 yılları arasında neredeyse kesintisiz bir insan yerleşiminin izleri saptandı. Son kazı sezonunda ulaşılan bulgular, Batı Avrupa'nın en eski çiftçi gruplarından biri olan Kardiyal kültürüne ait Erken Neolitik yerleşimi gözler önüne serdi. Arkeologlar, toprağa kazılmış sekiz adet çukur ve iki ocak yeri tespit etti. Bu çukurların ilk olarak gıda ve malzeme depolamak amacıyla tahıl silosu şeklinde kullanıldığı, daha sonra ise evsel atıklarla doldurulduğu anlaşıldı.
Avcı-Toplayıcıların Yaşam Alanları
Neolitik döneme ait bu depolama çukurlarının, daha alt katmanlarda yer alan ve çanak çömlek barındırmayan Mezolitik döneme ait tabakaları kestiği belirlendi. Bu durum, aynı sığınağın yüzyıllar boyunca farklı topluluklar tarafından tekrar tekrar ziyaret edildiğini gösteriyor. Son çalışmalarda mükemmel şekilde korunmuş iki yeni Mezolitik tabaka daha gün yüzüne çıkarıldı. Bu tabakalarda bulunan üç ocak yeri, çok sayıda çakmaktaşı alet, hayvan kemikleri ve korunmuş bitki kalıntıları, tarım öncesi dönemin yaşam koşullarına dair paha biçilmez veriler sunuyor.
Dağlık Bölgelerde Tarımın Yayılışı
Coves del Fem, hem Mezolitik hem de Erken Neolitik dönem bulgularını bir arada ve neredeyse kesintisiz bir sıra halinde sunmasıyla İber Yarımadası'nda çok nadir görülen bir arkeolojik merkez olarak öne çıkıyor. Araştırmacılar, bu özel alan sayesinde tarım kültürünün dağlık iç bölgelere nasıl yayıldığını ve yerel toplulukların bu süreçte nasıl bir dönüşüm geçirdiğini detaylı bir şekilde inceleme fırsatı buluyor. Sığınakta ayrıca Neolitik dönemin sonu ile Metal Çağı'nın başlangıcına tarihlenen daha geç dönem izleri de yer alıyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [1] [2] [3].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] The New York Times - Breaking News, US News, World News ...
- [2] Google News
- [3] CNN: Breaking News, Latest News and Videos
Görsel & Haber Kaynak: Archaeologymag / archaeologymag.com