Arkeolojik Derin Analiz
Aberdeen Üniversitesi'nden Alicia Sanz-Royo ve çalışma arkadaşları, İspanya ve Fransa'daki Paleolitik dönem sitlerinden elde edilen dar burunlu gergedan dişlerini inceledi. El Castillo Mağarası (İspanya'nın kuzeyinde, Kantabriya bölgesinde) ve Pech-de-l’Azé II (Fransa'nın güneybatısında, Dordogne bölgesinde) kazılarından gelen bu dişlerde mikroskobik analizler, yemek yeme veya doğal çürümeyle açıklanamayacak türden oluklar, çentikler ve kayma izleri ortaya çıkardı [1]. Araştırmacılar, modern gergedan dişleriyle deneysel arkeoloji çalışmaları yaptı. Bu dişleri taş aletleri şekillendirmede, bitki liflerini kesmede ve deriyi işlemekte kullandılar. Deneylerde oluşan izler, arkeolojik örneklerdeki izlerle benzerlik gösterdi [2]. Bu sonuçlar, Neanderthallerin sadece avladıkları hayvanları besin kaynağı olarak değil, aynı zamanda teknolojik hammaddesi olarak değerlendirdiğini düşündürüyor [2]. Bulunan dişlerin çoğu yaşlı bireylere ait gibi görünüyor. Bu durum, yaşlı gergedanların dişlerinin daha düz ve kullanışlı yüzeylere sahip olmasından veya bu bireylerin avlaması daha kolay olmasından kaynaklanıyor olabilir [3]. Ancak bu yorum henüz kesinleşmiş değil; araştırmacılar, dişlerin yaşlı hayvanlardan gelmesinin teknik bir tercih mi yoksa sadece avlanma stratejisinin bir sonucu mu olduğunu belirlemeye çalışıyor. Neanderthallerin kemik ve boynuz gibi hayvansal materyalleri alet olarak kullandığı daha önce biliniyordu. Ancak dişlerin bu şekilde değerlendirilmesi, onların çevresel kaynakları kullanmadaki yaratıcılığını ve planlama yeteneğini daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor [2].
Kritik Bulgular
İspanya'nın El Castillo ve Fransa'nın Pech-de-l’Azé II sitlerinden çıkarılan dar burunlu gergedan dişlerinde, alet kullanımıyla uyumlu mikroskobik izler tespit edildi.
Deneysel arkeoloji çalışmaları, bu dişlerin taş alet retuşu, deri ve bitki lifi işleme gibi işlerde kullanılabileceğini gösterdi.
Analiz edilen dişlerin çoğu yaşlı gergedanlara ait olabilir; bunun teknik bir tercih mü yoksa avlanma kolaylığından mı kaynaklandığı henüz net değil.
Tarihsel Bağlam ve Geçmiş ile Bağlantılar
Neanderthallerin hayvansal kemikleri alet olarak kullandığı uzun zamandır biliniyor. Özellikle Fransa'daki Abri Suard sitesinde at dişleri ve gergedan kemiklerinden yapılan retuşörler ve yumuşak çekiçler tespit edilmişti [4]. Bu yeni çalışma ise, dişlerin özellikle sert mine tabakasından dolayı özel bir teknolojik potansiyele sahip olabileceğini öne sürüyor [5].
Benzer Keşifler:
Neanderthallerin at ve gergedan kemiklerinden alet üretimi: Fransa'nın Abri Suard sitesinde, yaklaşık 200.000 yıl öncesine tarihlenen Neanderthal yerleşiminde, at dişleri ve gergedan kemiklerinden yapılan retuşör ve yumuşak çekiçler bulunmuştu [4].
Mağara aslanı kemiklerinden çok işlevli alet üretimi: Belçika'daki Scladina Mağarası'nda, Neanderthallerin mağara aslanı (Panthera spelaea) kemiklerini işleyerek çok amaçlı aletler ürettiği gösterilmişti [6].
Arkeolog Notu
Bu çalışma, Neanderthallerin yalnızca hayvanları avlayıp tüketmekle kalmayıp, iskelet parçalarını teknolojik ihtiyaçları için planlı şekilde değerlendirdiğini gösteriyor. Diş gibi sert ve dayanıklı bir materyalin seçilmesi, onların çevresel kaynakları tanımaları ve bu kaynakları farklı işlevler için uyarlamaları açısından önemli bir gösterge. Ancak bulgular hala 'kullanmış olabilir' düzeyinde; daha fazla örnek ve karşılaştırmalı analizlerle bu yorumun desteklenmesi gerekiyor [1].
Kaynaklar ve İleri Okuma
[1] News - Neanderthals May Have Used Rhino Teeth as Tools - Archaeology Magazine. archaeology.org. Orijinal Kaynağa Git
[2] Neandertals used rhinoceros teeth as tools. sciencenews.org. Orijinal Kaynağa Git
[3] Why Did Neanderthals Keep Hoarding Rhino Teeth? New Experiments Show They May Have Used Them As Tools | IFLScience. iflscience.com. Orijinal Kaynağa Git
[4] Neanderthals In France Made Tools From Rhino Bones And Horse Teeth 200,000 Years Ago | IFLScience. iflscience.com. Orijinal Kaynağa Git
[5] Neanderthals used rhinoceros teeth as multi-purpose knives. foro3d.com. Orijinal Kaynağa Git
[6] Earliest evidence of Neanderthal multifunctional bone tool production from cave lion (Panthera spelaea) remains | Scientific Reports. nature.com. Orijinal Kaynağa Git