Norveç'in orta kesimindeki Leka Adası'nda yer alan devasa Herlaugshaugen tümülüsünün, ülkenin bilinen en eski gemi mezarı olduğu kesinleşti. NTNU Üniversite Müzesi'nden arkeologların yürüttüğü yeni radyokarbon tarihlendirmesi, mezardaki geminin MS 700 yılı civarına, yani geleneksel olarak kabul edilen Viking Çağı'ndan yaklaşık bir asır öncesine ait olduğunu gösterdi [1]. Bu keşif, İskandinavya'daki anıtsal gemi defin geleneğinin sanılandan çok daha erken başladığını kanıtlaması açısından büyük bir önem taşıyor.
Kayıp Kralın Efsanesi ve Gerçekler
Herlaugshaugen tümülüsü, 13. yüzyıl yazarı Snorri Sturluson'un eserlerinde adı geçen yerel Kral Herlaug ile ilişkilendiriliyordu. 18. yüzyılın sonlarında yapılan ilk kazılarda mezardan bir insan iskeleti, kılıç, hayvan kemikleri ve demir çiviler çıkarılmış ancak bu buluntuların büyük kısmı zaman içinde kaybolmuştu. Dönemin araştırmacıları mezarı doğrudan yazılı efsanelerle eşleştirmişti. Ancak modern bilimsel analizler, mezarın Snorri'nin anlattığı dönemden çok daha eski olduğunu ortaya koyarak tarihi anlatıların sınırlarını yeniden çizdi [4].
Sutton Hoo ile Kurulan Kültürel Köprü
Arkeolog Geir Grønnesby, Herlaugshaugen gemi mezarının, İngiltere'deki ünlü Anglo-Sakson kraliyet mezarı Sutton Hoo (MS 610-635) ile İskandinavya'daki geç dönem Viking gemi mezarları arasındaki kayıp halkayı tamamladığını belirtiyor [6]. İsveç'teki Vendel ve Valsgärde mezarlarıyla da benzerlikler taşıyan bu anıt, Kuzey Denizi çevresindeki toplulukların Viking Çağı öncesinde de ortak ve son derece gelişmiş bir denizcilik ve defin kültürünü paylaştığını gösteriyor [5].
Demir Çiviler ve Ahşap Kalıntıları
Tümülüste yapılan son çalışmalarda, geminin gövdesine ait orijinal ahşap parçaları ve çok sayıda demir perçin çivisi gün yüzüne çıkarıldı. İyi korunmuş organik kalıntılar sayesinde elde edilen kesin tarihlendirme verileri, bölgedeki denizci elitlerin henüz Viking akınları başlamadan çok önce büyük ve görkemli gemiler inşa ederek bunları prestijli mezar anıtlarına dönüştürdüğünü kanıtlıyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [2] [3].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Norway's oldest known ship burial predates the Viking Age
- [2] Ponder the mysteries of Stonehenge! How did the stones of this pre ...
- [3] Kevin O'Dwyer - Designer/Metalsmith/Sculptor - LinkedIn Ireland
- [4] Oldest known ship burial discovered in Norway predates Vikings
- [5] The oldest known ship burial discovered in Norway pre-dates the ...
- [6] Ship burial discovered in Norway predates Viking Age
Görsel & Haber Kaynak: Sciencenorway / sciencenorway.no