Norveç'in Halden kenti yakınlarındaki Svinesund platosunda yürütülen kazı çalışmaları, arkeoloji dünyasında heyecan verici bir sürprize sahne oldu. Arkeologlar, yüzeyde gördükleri kömür ve yanmış taş kalıntıları nedeniyle başlangıçta sıradan bir tarih öncesi ateş çukuru bulduklarını düşündüler. Ancak toprak katmanları titizlikle temizlendiğinde, altından yaklaşık 4 bin yıl öncesine, Geç Neolitik döneme ait nadir bir taş sandık mezar çıktı.
Kongefaret 8 sahasında bulunan bu mezar odası, her biri yüzlerce kilogram ağırlığındaki devasa taş levhaların dikilmesiyle inşa edilmiş. Yaklaşık 70 santimetre derinliğindeki yapının tabanının da özenle yerleştirilmiş taşlarla döşendiği görüldü. Oslo Kültür Tarihi Müzesi uzmanları, Doğu Norveç'te bu türden sadece 20 civarında mezar örneği bulunduğunu belirterek, son 25 yıldır bölgede benzer bir yapının kazılmadığını vurguladı [1].
Mezarın içinde yapılan incelemelerde, ince işçilikle yontulmuş bir ok ucu, küçük bir kehribar boncuk ve üzerinde ip baskı desenleri bulunan seramik parçaları ele geçirildi. Ancak araştırmacıları şaşırtan bir eksiklik vardı: Bu tip mezarlarda genellikle statü sembolü olarak bulunan çakmaktaşı hançerlere burada rastlanmadı. Arkeolog Carine Rosenvinge, bu durumun mezarın kullanım amacına veya gömülen kişinin toplumsal rolüne dair farklı ipuçları verebileceğini belirtiyor. Benzer buluntular, Norveç'in batısında tarımın yayılma sürecini aydınlatan diğer keşiflerle de paralellik gösteriyor [4].
Mezarın bir köşesinde bulunan yanmış kemik parçaları ve kömür kalıntıları, yapının farklı dönemlerde iki ayrı gömü ritüeli için kullanılmış olabileceği ihtimalini doğurdu. Norveç'in asidik toprak yapısı nedeniyle yanmamış kemiklerin günümüze ulaşması oldukça zor olsa da bulunan parçalar analiz için laboratuvara gönderildi. Bölgedeki diğer kazılarda ortaya çıkarılan 9 bin yıllık taş baltalar ve 3 bin yıllık kült merkezleri, Norveç'in binlerce yıl boyunca sürekli değişen ve gelişen bir yerleşim dokusuna sahip olduğunu kanıtlıyor [2, 3].
Bu keşif, Norveç'in ilk çiftçi topluluklarının sadece tarım tekniklerini değil, aynı zamanda Avrupa kıtasıyla kurdukları temaslar sonucu yeni dini ve sosyal pratikleri de benimsediklerini gösteriyor. Svinesund platosundaki bu mezar, yerleşik hayata geçişin ve nesiller boyu süren topluluk bağlarının kalıcı bir anıtı olarak değerlendiriliyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [2] [3].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] The exciting discovery of a 4000-year-old stone box grave in western Norway - Arkeonews
- [2] Archaeologists Unearth Rare 9,000-Year-Old Stone Age Hammer in Norway - Arkeonews
- [3] 3,000-Year-Old Rare Carved Stone Unearthed at Prehistoric Cult Site in Norway | Arkeonews
- [4] 4,000-year-old stone tomb found in Norway as old as the pyramids of Egypt
Görsel & Haber Kaynak: Arkeonews / arkeonews.net