İngiltere'nin Somerset bölgesindeki Quantock Tepeleri Ulusal Doğa Alanı'nda yer alan ve Fire Beacon Cairn olarak bilinen 4 bin yıllık Tunç Çağı mezar tepesi, kimliği belirsiz kişilerce taşlarının sökülmesiyle ağır hasar gördü [1]. Koruma altındaki bu anıtsal mezar, bölgenin tarih öncesi dönemdeki törensel önemini ve antik toplulukların yaşam biçimlerini anlamamızı sağlayan kritik bir arkeolojik veri kaynağı olduğu için büyük önem taşıyor.
Yaklaşık 1,5 metre yüksekliğinde ve 25 metre çapında olan bu yapay taş yığını, yasal olarak koruma altında bulunuyor. Bölge korucusu Iain Porter, buranın sıradan bir taş yığını olmadığını, peyzajın tarihi ve törensel niteliğini gösteren son derece önemli bir sit alanı olduğunu vurguladı. Arkeologlar, mezar tepesinde yapılacak herhangi bir izinsiz müdahalenin, tarihlendirme malzemeleri ve insan kalıntıları gibi hayati arkeolojik kanıtları yok edebileceğinden endişe ediyor.
Güney Batı Miras Vakfı'ndan Dr. Richard Brunning, bu tür anıtların günümüze kadar ulaşabilmiş olmasının büyük bir şans olduğunu belirterek, geçmiş insanların yaşamlarına dair DNA analizleri gibi modern bilimsel yöntemlerin ancak bu korunmuş alanlar sayesinde uygulanabildiğini ifade etti. Fire Beacon Cairn, sadece iki yıl önce benzer bir saldırıya uğramış ve yakın zamanda onarılmıştı.
Tunç Çağı mezar tepeleri, dünya genelinde de benzer tehditlerle karşı karşıya kalıyor. Örneğin, Danimarka'nın Jutland Yarımadası'ndaki bir mezar tepesi yakın geçmişte define avcıları tarafından yağmalanmıştı [5]. Buna karşın, iyi korunan mezar tepeleri arkeoloji dünyasına benzersiz keşifler sunmaya devam ediyor; Almanya'nın Petershagen-Windheim kentinde etrafı Demir Çağı ölü yakma mezarlarıyla çevrili büyük bir Tunç Çağı mezar tepesi keşfedilirken [4], Hırvatistan'da da benzer anıt mezarlarda Orta Çağ'a ait gömütler ortaya çıkarıldı [3].
Yetkililer, tarihi mirasın korunması için halkı uyanık olmaya ve şüpheli durumları bildirmeye çağırıyor. Bu tür tahribatların geri döndürülmesi hem yüksek maliyetler gerektiriyor hem de insanlık tarihinin ortak hafızasında telafisi imkansız boşluklar yaratıyor. Bu bağlamı güçlendiren ek kaynaklar ve ileri okuma için [2].
Kaynaklar ve ileri okuma
- [1] Bronze Age burial mound in Somerset suffers 'significant damage'
- [2] Two Bronze Age foals found buried beside an ancient burial mound
- [3] News - Medieval Burial Found in Croatian Bronze Age Mound - Archaeology Magazine
- [4] Bronze Age burial mound found surrounded by Iron Age cremation burials | HeritageDaily - Archaeology News
- [5] Treasure Hunters Raid Bronze Age Burial Mound in Denmark’s Jutland - Archaeology in Bulgaria. and Beyond
Görsel & Haber Kaynak: Bbc / bbc.com